สถานที่ในเรื่องแหมะเว-เมืองสิด
ฉบับสะมะแอ วงศ์สะอาด และ นายจิ เส็มหมาด และ ฉบับสมคิด  นวลเปียน

ตำบลชะรัด

เรื่องเล่านางยาโง้งหรือหุบเขาพญาโฮ้ง

          เมืองสิดพาแหมะเวเดินกลับเข้า “หว่างควน” เร่เที่ยวอยู่ตามเชิงคีรีใหญ่ ชายเขาลำเนาเนิน ถ้ำ โพรง มีท่อน้ำลำธาร สถานที่ตอนหลงอยู่ในป่าเชื่อกันว่าเดินหลงอยู่ในหุบเขาพญาโฮ้งและคลองทรายขาว (คลองลายพันของชะรัด) เมืองสิด-แหมะเว ฉบับสมคิด นวลเปียน ได้เล่าถึงตำนานของหุบเขาพญาโฮ้ง เอาไว้ว่า

          เรือสำเภาของบุตรพญาโฮ้งได้ถูกพายุพัดและจมลงไปในทะเล ซากกงเรือที่ลอยโผล่เหนือผิวน้ำมา ชาวบ้านเรียกว่า “กงลอยร่า” ซึ่งหมายถึงกงเรือลอยโผล่ให้เห็นเหนือผิวน้ำ แต่ชาวปักษ์ใต้นิยมเรียกชื่อสั้นๆ จากคำว่า “กงลอยร่า” เป็น “กงร่า” นานๆ เข้าจึงกลายเป็น “กงหรา”

บ้านใต้ประดู่ (บ้านของหลวงเพชร) 

          ที่ตั้งบ้านของตาหลวงเพชร เมื่อถนนลาดยางตัดผ่านเส้นทางบ้านไร่เหนือ-บ้านชะรัด ถนนเส้นนี้ยังตัดผ่านบ้านในวัง (สถานที่เกิดเรื่อง) บ้านทอน-ตรน บ้านท่าเหนาะ บ้านนาพร้าว บ้านหูเล่ ต่อไปเป็นบ้านท่ายาง ถัดจากบ้านท่ายางเป็นบ้านต้นประดู่ สมัยนั้นบ้านต้นประดู่กับบ้านท่ายางและบ้านชะรัด บางส่วนถูกเรียกรวมกันว่า “บ้านใต้ประดู่” หรือ “บ้านใต้โด” (โด คือ ต้นประดู่) เรือนหลังใหญ่ของตาหลวงเพชรก็อยู่ที่หมู่บ้านนี้ ที่ตั้งบ้านของตาหลวงเพชร ตามข้อมูลในเรื่องคืออยู่ที่บ้านต้นประดู่ หมู่ที่ 3 ปัจจุบันพื้นที่ดังกล่าวถูกแยกเป็นบ้านท่ายางและบ้านต้นประดู่ (หมู่ 3 และหมู่ 1 ต.ชะรัด อ.กงหรา) ผู้ให้ข้อมูลอีกท่านหนึ่งคือ นางหลง (หวัก) แซ่อั้น (ณ พัทลุง) ปัจจุบันอายุ 87 ปี ในฐานะหลานตาของตาหลวงเพชรเล่าว่า ตาหลวงเพชรมีภรรยา 2 คน มีลูกกับนางเอียดภรรยาหลวง 8 คน เป็นผู้หญิงทั้งหมด กับภรรยาน้อยอีก 2 คน เป็นผู้ชาย ที่ตั้งบ้านของนางในปัจจุบัน 61 หมู่ 5 บ้านชะรัด ต.ชะรัด อ.กงหรา คือที่ตั้งบ้านหลังใหญ่ของตาหลวงเพชรในยุคนั้น

มัสยิดบ้านต้นประดู่ เดิมเคยเป็นที่ตั้งบ้านของตาหลวงเพชร

ตาหลวงเพชรและหลุมฝังศพ

          ตาหลวงเพชรเป็นตัวละครสำคัญในเรื่องเมืองสิด-แหมะเว คำบอกเล่า ตาหลวงเพชรมาจาก จ.ตรัง เป็นกำนันและผู้ที่จับกุมเมืองสิดแล้วขังไว้ในคุกใต้ถุนบ้าน ตาหลวงเพชร เรียกว่า ตา-หลวงเพชร ไม่ใช่ ตาหลวง-เพชร ตาเป็นสรรพนามใช้เรียกผู้อาวุโส “หลวง” เป็นบรรดาศักดิ์ถัดลำดับสูงกว่าขุน (ตอนที่มีบรรดาศักดิ์ขุนเรียกกันว่าขุนเมือง) เป็นตำแหน่งแห่งที่ที่คอยดูแลทุกข์สุขของชาวบ้าน และทำหน้าที่ขจัดปัดเป่าความทุกข์ร้อนในระดับแรกๆ หากมีคดีความที่ปิดกบิลเมือง ก็ต้องทำการจับกุมส่งเจ้าเมืองพัทลุงที่ลำปำ ก่อนจะขึ้นมารับบรรดาศักดิ์เป็นหลวง ตาหลวงเพชรเคยผ่านตำแหน่งขุนในฐานะมือปราบมาก่อน (เรียกกันว่า ขุนเมือง) จึงช่ำชองชำนาญทางหมัดมวยดาบและอาคมขลังทั้งหลาย วิชาที่เป็นที่รับรู้และขยาดหวาดกลัวของคนทั่วไปคือ เสียงเป๊บ หรือการตวาดด้วยคาถาอาคม เล่ากันว่าใครถือพร้าเข้ามาในบริเวณบ้านต้องใช้ผ้าพันหรือห่อคมให้มิดชิด หากเปลือยคมเข้ามาตาหลวงเพชรตวาดให้พร้าแหว่งคดงอหรือถึงหัก นอกจากนี้ความศักดิ์สิทธิ์เกิดขึ้นหลังจากที่ท่านเสีย ศพฝั่งซึ่งฝังอยู่ที่กุโบร์ทวดไมนุ้ย มีอายุประมาณ 200 ปี ใครผ่านไปมาต้องบอกกล่าวขออนุญาตก่อน ใครดูหมิ่นลบหลู่ อาจถูกลงโทษถึงแก่ชีวิต หลุมฝังศพนี้ตั้งอยู่ใต้ร่มเงาของกลุ่มต้นประดู่โบราณ อยู่ในพื้นที่หมู่ 1 ต.ชะรัด อ.กงหรา ทุกแรม 15 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี ดอกประดู่จะบานแล้วร่วงลงมาเป็นสัญลักษณ์ที่คนในหมู่บ้านจะรู้ว่า ลูกหลานตาหลวงเพชรมาทำบุญ (อ่านยาซีที่หลุมศพ) 

หลุมฝังศพตาหลวงเพชร

“ทวดโหม” หรือ “กูโบร์ทวดโหม”

          ในพื้นที่ชุมชนชะรัด ปัจจุบันคือ หมู่ที่ 5 ต.ชะรัด อ.กงหรา ปรากฏที่ฝังศพมระโหมเป็นโบราณสถานสำคัญ เรียกกันว่า “ทวดโหม” หรือ “กุโบร์ทวดโหม” มีเรื่องเล่าหลายกระแส กล่าวว่า ตาตุมระโหมเป็นน้องชายตาตุมระหุ่ม เจ้าเมืองสงขลาฝั่งหัวเขาแดงผู้เป็นต้นตระกูล ณ พัทลุง ได้มาเสียชีวิตที่นี่ กระแสหนึ่งเชื่อว่า ทวดโหมเป็นเจ้าเมืองชะรัด ต่อมาได้เข้าไปในเมืองหลวงรับอาสาปราบศึกจนมีความชอบได้รับราชการอยู่ในเมืองหลวง ต่อมาถูกกล่าวหาว่าเป็นกบฏ จึงหนีกลับเมืองชะรัด และถึงแก่ความตาย อีกกระแสหนึ่งเชื่อว่า ทวดโหม (อัล-มัรโหม สุลต่านฟารีซี บุตร สุลต่านโมกอล เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2140 เสียชีวิตปี พ.ศ. 2219) ผู้บุกเบิกเมืองชะรัด เป็นน้องชายของ สุลต่านสุไลมานชาร์ ต้นตระกูล “ณ สงขลา” ต.ชะรัด เมืองใหญ่ที่เกิดขึ้นมาจากการหนีนายหรือเงินชรัช จึงเป็นชุมชนโจรและนักเลง อีกทั้งยังเป็นทางผ่านในการขนเชลยมาปัตตานีด้วย สมัยที่อยุธยามาตีเมืองสงขลา สุลต่านสุไลมานชาร์ ส่งน้องชายซึ่งตอนนั้นเป็นปลัดเมืองพัทลุงมาสร้างเมืองใหม่ที่ไชยบุรี (พัทลุงปัจจุบันนี้) มีตำนานเล่ากันว่าท่านนั่งในกระทะใบบัวทวนน้ำขึ้นมาจนถึงคลองชะรัด แล้วป่วยหนักจนเสียชีวิต ณ บริเวณท่าน้ำ ปัจจุบันกลายเป็นกุโบร์ฝังศพ ไม้ทั้งสามที่ปักกลายเป็นต้นประดู่ 3 ต้น หลังจากที่ทวดโหมเสียก็ขึ้นชื่อเรื่องความศักดิ์สิทธิ์ ไม่ว่าจะบนบานอะไรก็ได้สมปรารถนา คณะโนราห์ต้องตีโม่งตีกลอง พวกเล่นไก่ชนจะให้ชนะต้องมาเรียกมาบอกท่าน

สถานที่ท่องเที่ยวในตำบลชะรัด

ถ้ำเขาพญาโฮ้ง

ผลิตภัณฑ์ชุมชนตำบลชะรัด

กลุ่มผลิตข้าวเพื่อการบริโภค

หมู่ที่ 1 ตำบลชะรัด
โทร. 08 4854 7221

วิสาหกิจเครื่องแกงตำมือบ้านนามะพร้าว

หมู่ที่ 6 ตำบลชะรัด
โทร. 08 7881 1869

 89 total views,  1 views today